“Don't Cross the Line to Cyber Crime”

SchoolBeat and TARIAN Launch Cyber Crime Prevention Initiative

Sadly more and more teenagers and young people are getting involved in cyber crime. Many do it for fun without realising the consequences of their actions – but the penalties can be severe. Cyber crime isn't a victimless crime and is taken extremely seriously by law enforcement.

Research suggests that the average age of a cyber-criminal is lower than for traditional crime types. Information gathered from offenders also suggests that there is a low perceived risk of encountering law enforcement on line, along with the perception of anonymity that goes with it. In Wales there are teenagers and young people who have committed and are committing serious Computer Misuse Act 1990 (CMA) offences, and related offences like Blackmail. Several have been prosecuted for these offences.

Er mwyn ceisio gwella ymwybyddiaeth o ddifrifoldeb seiberdroseddu a goblygiadau posibl troseddau o'r fath, mae Tarian, sef uned Troseddau Rhanbarthol De Cymru, ar y cyd â Rhaglen Graidd Cyswllt Ysgolion Cymru Gyfan neu SchoolBeat a Llywodraeth Cymru, wedi creu ffilm fer o'r enw: Peidiwch â Chamu at Seiber Droseddu, sy'n tynnu sylw at y mater hwn ac yn ymdrin â'r canlyniadau posibl.

Mae'r ffilm, sydd wedi'i hanelu at bobl ifanc rhwng 11 ac 14 oed, yn dangos dyn ifanc o'r enw Jack ac yn dilyn diwrnod yn ei fywyd. Mae'n trafod cynnig swydd ardderchog y mae wedi'i gael ac yn edrych ymlaen at ddyfodol mewn seiberddiogelwch. Mae'r stori yn cymryd tro annisgwyl wrth iddo ddatgelu ei fod wedi cyflawni troseddau difrifol megis hacio i mewn i rwydweithiau a dwyn manylion banc. Wedyn, mae'n disgrifio sut y bu'n destun ymchwiliad gan yr heddlu ac yn dilyn hynny, sut y cafodd y cynnig swydd delfrydol hwn ei dynnu'n ôl am ei fod wedi'i gyhuddo o drosedd.

Mae'r neges yn syml: “Peidiwch â chamu at seiberdroseddu”.

Bydd y ffilm fer yn rhan o wers ar seiberdroseddu a gyflwynir gan un o swyddogion SchoolBeat sydd wrthi'n cael ei datblygu gan SchoolBeat a Tarian, a bydd ar gael i bob disgybl ysgol uwchradd ledled Cymru er mwyn eu helpu i wneud y seiberddewisiadau priodol.

Pam Kelly, Dirprwy Brif Gwnstabl Heddlu Gwent, yw arweinydd Cyngor Cenedlaethol Prif Swyddogion yr Heddlu yng Nghymru ar Seiberdroseddu.  Dywedodd DCC Kelly

“Rwy'n croesawu'r cydweithrediad hwn yn fawr rhwng awdurdodau gorfodi'r gyfraith, SchoolBeat a Llywodraeth Cymru er mwyn datblygu gwers benodol ar seiberdroseddu. Fel y gŵyr pob un ohonom, mae gan bobl ifanc chwilfrydedd a gallu cynhenid i ddefnyddio technoleg. Gall y sgiliau hyn fod yn ased ardderchog i'n cymdeithas, ond, rydym wedi gweld sut y gall pobl ifanc gael eu denu i fyd o seiberdroseddu, a hynny weithiau'n ddiarwybod iddynt. Rwy'n hyderus y caiff y cydweithrediad hwn effaith gadarnhaol wrth addysgu pobl ifanc am beryglon seiberdroseddu, ond gan agor eu llygaid ar yr un pryd i'r cyfleoedd gyrfa arbennig sydd ar gael iddynt ym maes seiberddiogelwch yma yng Nghymru.”

Dywedodd Faith McCready, Arweinydd Rhaglen Graidd Cyswllt Ysgolion Cymru Gyfan:

“Diben craidd SchoolBeat yw diogelu plant a thrwy ein rhaglen addysg atal troseddau, eu helpu i ddeall y risgiau sy'n bodoli mewn cymdeithas a sicrhau eu bod yn meddu ar y wybodaeth angenrheidiol i'w helpu i aros yn ddiogel. Bydd y ffilm yn helpu pobl ifanc i ddeall peryglon seiberdroseddu. Gall yr hyn sy'n ymddangos fel gweithgaredd heriol, llawn hwyl, risg isel heb ddioddefwyr arwain at ganlyniadau difrifol – i ddioddefwyr, ac i'r person ifanc sy'n cyflawni'r drosedd ar-lein.  Gellir difetha bywydau a cholli rhagolygon gyrfa addawol.

“Mae'r cydberthnasau rhwng swyddogion SchoolBeat a phlant a phobl ifanc ledled Cymru yn unigryw ac yn meithrin ymddiriedaeth a hyder yn y negeseuon allweddol a gaiff eu cyfleu gennym.”

Ychwanegodd Paul Peters, Dirprwy Brif Arolygydd Dros Dro, Uned Seiberdroseddu Ranbarthol TARIAN ROCU:

“Mae'r heddlu yn cael eu hysbysu am bobl ifanc sy'n hacio i mewn i rwydweithiau eu hysgol neu rwydweithiau lleol a chenedlaethol eraill. Yn aml, gwneir hynny fel her neu gêm heb fawr ymwybyddiaeth, os o gwbl, o'r canlyniadau. Yn ffodus, ni fydd y rhan fwyaf ohonynt yn 'camu at seiberdroseddu'. Rydym yn cwrdd â rhai fel rhan o broses atal a rhoi'r gorau iddi i godi ymwybyddiaeth o'r Ddeddf Camddefnyddio Cyfrifiaduron. Wedyn, gellir atgyfeirio pobl ifanc i'r gweithdai gwyro cenedlaethol sy'n amlinellu ffyrdd posibl iddynt ddatblygu eu diddordebau ym maes cyfrifiaduron a gwneud defnydd buddiol o'u seibersgiliau. Fodd bynnag, i'r rheini sy'n camu at seiberdroseddu, mae'n rhaid eu herlyn yn ôl y gyfraith ac rydym yn ceisio atal sefyllfaoedd o'r fath rhag codi.

“Mae'r cydweithrediad hwn rhwng awdurdodau gorfodi'r gyfraith, SchoolBeat a Llywodraeth Cymru i ddatblygu gwers benodol ar seiberdroseddu yn arloesol a bydd yn helpu i atal troseddau. Rwy'n ffyddiog iawn y caiff effaith gadarnhaol wrth addysgu pobl ifanc am beryglon seiberdroseddu, ond gan agor eu llygaid ar yr un pryd i'r cyfleoedd gyrfa arbennig sydd ar gael iddynt ym maes seiberddiogelwch yma yng Nghymru.”

Yn ogystal â'r ffilm, caiff Sylweddau Sinistr, sef gwers ddwyieithog newydd ar gyfer dosbarthiadau isaf Cyfnod Allweddol 2, hefyd ei lansio gan SchoolBeat. Prif ysgogiad y wers hon yw stori hwyliog wedi'i hanimeiddio, wedi'i hysgrifennu yn arddull y gyfres Hanesion Hyll. Caiff dysgwyr eu cyflwyno i'r sylweddau sinistr mewn Tybaco, Alcohol a Thoddyddion, wrth iddynt gael eu cymysgu mewn pair gan wyddonydd sinistr. Drwy ddefnyddio llyfr straeon ac animeiddiad, mae'r wers yn helpu dysgwyr i ddechrau deall y ffeithiau, yr effeithiau niweidiol a'r cyfreithiau sy'n gysylltiedig â'r sylweddau hyn. Crëwyd adnoddau i athrawon hefyd er mwyn datblygu themâu'r wers ymhellach ac maent ar gael yn yr adran i athrawon ar wefan SchoolBeat. Yn ogystal, mae'r adran i ddisgyblion yn cynnig cyfle i ddysgwyr gael gwybod mwy am y sylweddau sinistr y gallent ddod ar eu traws. Mae'r wers yn rhan o'r gyfres o wersi ar Sylweddau sydd ar gael i blant a phobl ifanc rhwng 5 ac 16 oed. Gall ysgolion ledled Cymru weithio ochr yn ochr â'u swyddog SchoolBeat i fynd i'r afael ag unrhyw achosion o gamddefnyddio sylweddau ac i ddiogelu eu disgyblion.

(DIWEDD)

Nodiadau i’r Golygyddion

Noddwyd y digwyddiad gan Llŷr Gruffydd AC ac roedd y siaradwyr yn y digwyddiad yn cynnwys y Dirprwy Brif Gwnstabl Pam Kelly, Arweinydd Cyngor Cenedlaethol Prif Swyddogion yr Heddlu yng Nghymru ar Seiberdroseddu a Faith McCready, Arweinydd Cenedlaethol Rhaglen Graidd Cyswllt Ysgolion Cymru Gyfan.

Mae cyfleoedd ar gael yn Gymraeg ac yn Saesneg i gynnal cyfweliadau – i gael rhagor o fanylion, cysylltwch â Faith McCready ar Faith.McCready[at]south-wales.pnn.police[dot]uk

Gellir gweld y ffilm yma:
Cymraeg: https://youtu.be/1WHyrjGRaS4
Saesneg: https://youtu.be/PJ0KddbbxrE

Mae'r Rhaglen Graidd Cyswllt Ysgolion Cymru Gyfan, y cyfeirir ati hefyd fel SchoolBeat, yn rhaglen atal troseddau a ariennir ar y cyd gan Lywodraeth Cymru a'r pedwar Heddlu yng Nghymru. Bwriad y Rhaglen yw diogelu pob plentyn a pherson ifanc sy'n byw yng Nghymru drwy roi gwybodaeth gyfredol iddynt am y risgiau sy'n gysylltiedig â materion megis defnyddio a chamddefnyddio sylweddau, cam-drin domestig, camfanteisio'n rhywiol ar blant, bwlio, ymddygiad gwrthgymdeithasol, diogelwch ar y rhyngrwyd, arfau, defnyddio ffonau symudol, troseddau ceir a hiliaeth.